أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
282
تجارب الأمم ( فارسى )
نابودى پيادگان « مصافى [ 1 ] » نيز در همين سال رخ داد [ 2 ] . گزارش چگونگى نابود شدن ايشان : مدتى بود كه پيادگان مصافى از كاركش مىرفتند و به اينكه باز گردانندهء مقتدر به خلافت بودهاند ، ناز مىكردند . بودجهء ايشان نيز بر دوش دولت سنگينى مىكرد . خواستهايشان افزايش يافته به آشوب و دست درازى پرداختند . بودجهء ايشان در هر ماه هلالى [ 3 ] به يكصد و سى هزار دينار رسيد . در اين هنگام در آشوبى كه سواران براى
--> [ ( 1 - ) ] M . متن : الرجالة المصافية . . . پيادگان صف مقدم ، گويا سپاهيانى مزدور بودند كه از ميان تودهء مردم فقير سفيد ايرانى و سياهپوست به كار گرفته شده بودند . چنان كه « الرجالة الحجرية » يا « الغلمان الحجرية » ( خ 6 : 301 ) غلامان ويژهء اطاقها بودند ، و « الرجالة الساجية » ( خ 5 : 206 و 296 ) به مشرعة الساج ( خ 5 : 452 ) و ساجنشينان ( كپرنشينان ) يا به ابو ساج آذربايجانى خ 5 : 206 نسبت داشتند . براى اختلاف حقوق ساجيان و حجريان ، ن . ك : خ 5 : 414 . نخستين بار ، از شورش مصافيان بر اثر افزايش نرخها به سال 307 ( در خ 5 : 151 ) ياد شده است . بودجهء ايشان در سال 315 هشتاد هزار دينار بوده است . ( خ 5 : 264 ) ايشان در همين سال زير پرچم نصر پردهدار به جنگ قرمطيان مىروند ( خ 5 : 294 - 303 ) . به سال 317 نازوك ايشان را از « دار السلطان » بيرون رانده مقتدر را از خلافت بر كنار كرد . ايشان روز بعد نازوك را كشته مقتدر را بر روى شانههاى خود به خلافت باز گردانيدند ( خ 5 : 320 - 321 ) . مقتدر با تن در دادن به نابودى اين گروه مقدمات كشتن خود را به سال 320 آماده كرد ، اين براندازى نيز موقت بوده است ، مشكويه در سال 322 از مصافيان نام مىبرد كه در كنار ساجيان و حجريان در شيراز مىجنگيدند ( ن . ك : خ 5 : 206 پانوشت و خ 5 : 461 ) . [ ( 2 - ) ] ن . ك : صله . عريب : 148 پ 6933 . [ ( 3 - ) ] M . متن : « من شهور الاهلة . . . » ماه هلالى در اينجا و همچنين در خ 6 : 250 به معنى واقعى يك دوازدهم سال است ، و در برابر آن ماه بردگان ( شهور المماليك : خ 5 : 414 و 6 : 76 ) . است كه هر پنجاه يا شصت روز يك حقوق دريافت مىكردهاند . گاهى نيز ماه هلالى در برابر ماه عددى است كه تعريف هر دو در خ 5 : 169 پانوشت ياد شد . براى فرق سال هلالى ( قمرى ) با سال خراجى خورشيدى ن . ك پانوشت : 5 : 476 و 6 : 250 .